Het Assessment - Tips en trucs

Door: Gertrud de Witte, Esenzia - juli 2010

Een assessment of psychologisch onderzoek is geen examen, maar een selectiemiddel om te bepalen of het voor de organisatie én voor jou verstandig is om een langdurige verbintenis aan te gaan. Zet dus je beste beentje voor, maar wel je eigen beentje – wees jezelf. Zie een assessment ook als een kans om in een objectieve spiegel te kijken; waar ligt je kracht en waarin kun je jezelf nog verbeteren?

Assessments zijn er in verschillende varianten. Meestal bestaan ze uit testen (schriftelijk en op de computer), een of meer rollenspellen (simulatieoefeningen) en een gesprek met een adviseur, vaak een psycholoog. De precieze inhoud is afhankelijk van de gevraagde competenties. Er zijn individuele assessments en groepsassessments.

Met een assessment is het mogelijk om functiegedrag te voorspellen en persoonlijke groei- en ontwikkelingsmogelijkheden in kaart te brengen. Bovendien kan aan het licht komen welke eigenschappen nog ontwikkeld moeten worden voor een eventueel te vervullen functie.

Tijdens een assessment worden praktijksituaties nagebootst, de kandidaat en de organisatie krijgen daardoor inzicht of de functie past. Je krijgt als kandidaat een beeld van wat er van je verwacht wordt en je kunt beoordelen of je aan die verwachtingen kunt voldoen. Bezwaar van een assessment is dat je als sollicitant het gevoel kunt krijgen dat je individuele capaciteiten onderbelicht blijven.

Na afloop van het assessment wordt een rapport gemaakt dat met de sollicitant besproken wordt. Een assessmentrapport geeft een oordeel over de geschiktheid van de kandidaat voor een functie; er moet een duidelijk advies in staan. Het rapport wordt pas nadat jij toestemming hebt gegeven, doorgestuurd naar de organisatie waar je solliciteert. Realiseer je dat organisaties meestal een punt zetten achter de sollicitatieprocedure als een sollicitant geen toestemming geeft om het assessmentrapport door te sturen.

Psychologische tests

Meestal maakt een psychologische test onderdeel uit van een assessment. Een psychologische test is een systematisch onderzoek naar een gedeelte van het gedrag. Aan de hand van vragen en opgaven probeert men inzicht te krijgen in bepaalde eigenschappen van de kandidaat, zodat hij vergeleken kan worden met andere kandidaten. Er zijn grofweg drie soorten psychologische tests te onderscheiden die vaak in combinatie worden gebruikt:

- Vaardigheidstests: Deze tests meten geleerde bekwaamheden, bijvoorbeeld administratieve vaardigheden
- Capaciteitentests: Capaciteitentests meten niet-aangeleerde vaardigheden als intelligentie of geheugen
- Persoonlijkheidstests: Deze hebben betrekking op persoonlijke interesse en attitude. Meestal zijn dit vragenlijsten

Hoe doorsta je een assessment succesvol?

Een aantal tips:
- Zorg ervoor dat je van tevoren weet wat er van je verwacht wordt. Ga je psychologische tests maken, of ga je ook rollenspellen doen?
- Zorg ervoor dat je goed uitgerust bent.
- Trek iets aan waar je je comfortabel in voelt. Houd er wel rekening mee dat dit een onderdeel van de sollicitatieprocedure is, dus een spijkerbroek is niet aan te raden.
- Bereid je goed voor. Met name de capaciteitentests kun je thuis vooraf oefenen.
- Zorg ervoor dat je de instructies goed leest en begrijpt voordat je aan de slag gaat.
- Laat je niet gek maken door de tijdsdruk.
- Ga op je eerste indruk af bij de persoonlijkheidstesten. Ga de stellingen niet logisch beredeneren maar ga met je eerste ingeving, deze is vaak de beste.
- Wees eerlijk! Klop jezelf niet teveel op, uiteindelijk val je toch wel door de mand.
- Slecht gepresteerd op een onderdeel? Dat is niet erg, want het gaat om het geheel. Niemand kan overal goed in zijn.
- Gebruik het assessment als een leermoment. Stel je open voor de feedback die je krijgt en probeer ervan te leren. Vraag wat je zwakke punten zijn en hoe je die kunt verbeteren. Vraag ook hoe je gebruik kunt maken van je sterke kanten.

Voorbereiding

Voor de rollenspellen is het nauwelijks mogelijk om je voor te bereiden. Het advies luidt dan ook: probeer zoveel mogelijk jezelf te zijn en ga niet acteren. Voor de psychologische tests, met name de capaciteitentests, kun je je echter wel voorbereiden. Er zijn veel boeken op de markt waarin je de sommetjes en taaloefeningen en dergelijke kunt oefenen. Ook kun je tegenwoordig hiervoor op internet terecht. Het is een aanrader om dit te doen, want hiermee raak je vertrouwd met de oefeningen.

Boekentips:

- Wim Bloemers – Het psychologisch onderzoek, een oefenboek
- Wim Bloemers – De kleine assessmentgids
- Jack van Minden – Alles over managementtests
- Jack van Minden – Alles over psychologische tests
- Paul Pelshenke – Trainingsprogramma voor de psychologische test

Websitetips:

- www.monsterboard.nl
- www.intermediair.nl
- www.jobnews.nl
- www.gitp.nl/assessment
- www.test.pagina.nl

Dit artikel is geschreven speciaal voor www.ikzoekloopbaanbegeleiding.nl, een landelijk overzicht van professionele bureaus op het gebied van coaching, loopbaancoaching, outplacement en reintegratie. Feedback welkom.